Bogusława Iwona Saik
AktualnościOferta PCPRStudenciPsychologiaO mnieKontakt LinkiPsychosomatyka



Psychosomatyka

 

Kiedy cierpi dusza choruje ciało

Mahler zakłada, iż za wyodrębnienie się pierwotnego poczucia siebie odpowiedzialny jest dotyk. kontakt dotykowy umożliwia tworzenie się pierwotnego Ja skórnego, które stanowi podwaliny pod Ja. Granice ciała pozwalają na odróżnienie Ja od nie Ja. Około2 miesiąca życia dziecko wkracza w stadium rozróżniania wewnętrznych stanów ciała. Wzajemna regulacja stanów emocjonalnych, która zachodzi pomiędzy matką i dzieckiem, jest nierozerwalnie związana ze zmianami zachodzącymi w ciele. Schier wskazuje, że istnieje związek pomiędzy przeżyciami w relacji z opiekunem a późniejszym doświadczaniem własnego ciała. Opiekun, poprzez bliskie i empatyczne współbrzmienie z umysłowymi stanami dziecka, pomaga mu w zbudowaniu umysłowej reprezentacji ciała. Dopiero na bazie granic ciała tworzą się granice psychologiczne. Dzięki procesowi separacji-indywiduacji tworzy się autentyczny świat reprezentacji, w którym obraz siebie oddziela się od obiektu. Relacja pomiędzy matka a dzieckiem staje się kluczowa gdyż umiejętność matki w rozpoznawaniu potrzeb dziecka umożliwia dziecku proces różnicowania Ja cielesnego z Ja psychologicznym. Sugerman uważa, że niepowodzenie dziecka w przejściu na poziom symboliczny sprawia, że regulacja emocji i popędów pozostaje ulokowana w ciele i nie jest uświadamiana na poziomie symbolicznym. Konsekwencją tej porażki jest fiksacja dziecka na wczesnym, somatycznym stadium, w którym Ja cielesne nie jest zróżnicowane od Ja psychologicznego. Dziecko zaczyna wtedy reagować na zagrażające bodźce poprzez reakcje ciała. Brak empatycznej odpowiedzi ze strony opiekuna, lub udzielanie nieadekwatnych informacji zawrotnych a także doświadczenia powodujące upokorzenia w odniesieniu do wnętrza lub powierzchni ciała, wywołują poczucie niższości u dziecka. Powtarzające się poczucie wstydu może zostać przeniesione na ciało, które zaczyna być postrzegane jako zniekształcone i nieadekwatne. Wstyd łączy się z fałszywym Ja cielesnym. Symptomy psychosomatyczne mogą pojawić się jako aktywna próba zdefiniowania powierzchni ciała, co może wyrażać się w nadmiernym uprawianiu ćwiczeń fizycznych, koncentracji na wadze ciała i kompulsywnym objadaniu się, Nadużywaniu substancji psychoaktywnych, kompulsywnym uprawiania seksu, a wreszcie samookaleczaniu się. Sądzi się, że wszystkie te czynności mają na celu próbę doprowadzenia do tego, żeby ciało zaistniało w umyśle. Zniekształcenia w zakresie reprezentacji ciała w umyśle osoby mogą stanowić istotne źródło modelujące zewnątrzpochodny wizerunek jej ciała.

Astma

Astma jest jedna z najbardziej rozpowszechnionych chorób na świecie, według WHO cierpi na nią 100-150 mln ludzi. Częstość występowania astmy u dzieci w Polsce wynosi 8,6%. Na astmę choruje więc ponad milion dzieci. W porównaniu z populacją ogólną u osób z astmą znacznie częściej występujące zaburzenia psychiczne. W tej grupie około 16-52% osób choruje dodatkowo na zaburzenia lękowe a 14-41% na zaburzenia depresyjne. W roku 1964 Światowa Organizacja Zdrowia podała następującą definicje chorób psychosomatycznych: "(..) są to choroby przebiegające albo pod postacią zaburzeń funkcji, albo zmian organicznych dotyczących poszczególnych narządów czy układów, gdy czynniki psychiczne odgrywają istotną rolą w występowaniu objawów chorobowych, ich zaostrzeniu i zejściu choroby. Obecnie wielu autorów, uwzględniając wyniki badań z zakresu fizjologii, patofizjologii, psychologii i socjologii medycyny, uważa, że czynniki psychospołeczne w połączeniu z innymi uwarunkowaniami mogą mieć pewien udział w powstawaniu każdej choroby somatycznej. Astma już w latach 50. ubiegłego wieku została zaliczona do chorób psychosomatycznych. Lęk i nieuświadomiony przez pacjenta stres to najczęstsze stany emocjonalne, które w astmie wywołują napady duszności. Rozpoznawane u chorych z astmą zaburzenia lękowe i depresja traktowane są jako jedna z możliwych komplikacji tej choroby.  


AktualnościOferta PCPRStudenciPsychologiaO mnieKontakt LinkiPsychosomatyka