EEG Biofeedback inaczej: neurofeedback jest metodą, która umożliwia zmianę charakterystyk własnych fal mózgowych poprzez korzystanie z otrzymanych zwrotnie informacji o przebiegu pracy mózgu. Osoba trenująca poprzez aktywny udział w treningu, uczy się modyfikować wzorzec fal mózgowych.
Sprzężenie zwrotne (feedback) jest procesem, w którym odpowiedź na sygnał oddziałuje wstecznie na źródło sygnału. Odbierając zwrotną informację o zmianach kontrolowanego parametru można nauczyć się jak utrzymywać organizm w stanie fizjologicznej równowagi-biofeedback.
Nowa metoda neurotechnologii umożliwia poszerzenie jego efektywności a także otwiera perspektywy leczenia zaburzeń neurologicznych, psychiatrycznych i psychosomatycznych. Naszej aktywności, stanom psychicznym towarzyszy generowanie przez mózg fal różnej częstotliwości, w różnym nasileniu.
Proces bioelektyryczny komórek nerwowych zapisany w postaci fali opisują dwa podstawowe parametry, częstotliwość (Hz) oraz amplituda (µV). Pasmo fal rozciąga się od 0,5 HZ do 40 Hz i więcej. Im wyższa amplituda, tym więcej połączeń pomiędzy komórkami nerwowymi generującymi daną częstotliwość fal. W treningach EEG-Biofeedback staramy nauczyć się mózg wyższej aktywności w zakresie tych częstotliwości, które generowane są na zbyt niskim poziomie a jest to możliwe tylko poprzez zmuszenie do tworzenia nowych połączeń pomiędzy komórkami nerwowymi lub uaktywnienie nieaktywnych połączeń już istniejących. Równocześnie staramy się zmusić mózg do wygaszenia tej aktywności, która jest na zbyt wysokim poziomie poprzez wygaszenie nadmiaru połączeń pomiędzy komórkami nerwowymi.
Jest to także metoda terapii, polegająca na podawaniu pacjentowi sygnałów zwrotnych o zmianach stanu fizjologicznego jego organizmu, dzięki czemu może on nauczyć się świadomie modyfikować funkcje, które normalnie nie są kontrolowane świadomie, np. fale mózgowe, opór elektryczny skóry (GSR), napięcie mięśni itp.
Informacje przekazywane są w formie:
Biofeedback nie jest alternatywną formą terapii w stosunku do farmakoterapii. W niektórych schorzeniach ją zastępuje, w innych uzupełnia. Przewagą biofeedbacku jest to, że jest to metoda całkowicie bezpieczna, bez skutków ubocznych. Motorem skuteczności terapii jest silna wola i motywacja pacjenta. I właśnie ten czynnik podkreślają terapeuci: poczucie odpowiedzialności pacjenta za wynik własnego leczenia.
Szczegółowy przebieg sesji biofeedback różni się w zależności od rodzaju biofeedbacku.
Biofeedback EEG (ElektroEncefaloGrafia) lub neurofeedback – wykorzystuje właściwość, że mózg ludzki w ramach swojej aktywności wytwarza różne zakresy fal elektromagnetycznych, charakterystycznych dla różnych rodzajów tej aktywności. Np. fale alfa w stanie relaksu w odprężenia, środkowe pasmo fal beta w stanie wytężonego wysiłku umysłowego, fale delta w stanie głębokiego, regenerującego snu. W niektórych dysfunkcjach mózgu występuje zarówno niedobór jak i nadmiar fal o pewnych częstotliwościach, co uniemożliwia pacjentowi wykonywanie pewnych czynności (np. dzieci z ADHD mają problem ze skupieniem się na wykonaniu konkretnego zadania lub kontrolowaniem emocji). Urządzenie do neurofeedbacku to wzmacniacz fal EEG (tzw. głowica) z odpowiednim oprogramowaniem. Elektrody podłączane w różnych miejscach na skórze czaszki i uszach zbierają dane o występowaniu poszczególnych pasm fal, oprogramowanie zamienia te informacje w zrozumiały dla pacjenta obraz. Pacjent ma tak sterować aktywnością swojego mózgu, aby np. widziany na ekranie samochód wyścigowy przyśpieszył. Neurofeedback jest stosowany w terapii dzieci z ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej), u ludzi z zaburzeniami procesu uczenia się, po urazach czaszki, wspomaga leczenie padaczki. Jest również polecany osobom zdrowym dla poprawy koncentracji, pamięci, w leczeniu nerwicy natręctw, redukcji stresu i poprawy kreatywności.
Przeprowadzone badania porównawcze dowodzą, że nawet w tak trudnym do leczenia schorzeniu jak ADHD (zespół nadmiernej pobudliwości psychoruchowej i deficytu uwagi), trening EEG – biofeedback jest równie skuteczny jak środki farmakologiczne. O ile jednak przyzwyczajanie mózgu do pracy na pożądanych częstotliwościach fal nie pociąga za sobą skutków ubocznych, o tyle terapia farmakologiczna oparta o pochodne amfetaminy nie tylko może spowodować niechciane konsekwencje, ale na domiar wszystkiego po zaprzestaniu podawania leków objawy zespołu bardzo szybko powracają.
Trening EEG – biofeedback sprawia, że materiał, który musimy opanować do jakiegoś egzaminu czy sprawdzianu, przyswajany jest przez nasz mózg dużo szybciej, a zgromadzone informacje dłużej pozostają w naszej pamięci.
|
